De Josepho Morello

Josephus Morellus, egregius et omnium fere callidissimus tympanista saeculi XXº, patria Americanus, quamquam vix videre poterat, et singularem in ingenio et peritum in arte se praebuit. Ille tamen puer non in studio tympani, sed violinae exercebat. Cum autem violina peritissimum quendam, nomine Jascha Heifetz, natione Lituanum, cognoverat, hanc in cogitationem incidit, ne umquam ipse prope caecus tali peritia nervos in violina pulsurus sit. Quae cum ita sint, instrumentum mutavit: videlicet violinam desiit, tympanon coepit.

Josephus enim in hac erat sententia, ut ad artem violinae callendam bene videre oporteret, nam pleraque opera huius instrumenti numeris et notis scripta manent necnon necesse est non tantum pulchre nervos pulsare, sed etiam sine difficultate scripta legere.

Sunt quidem multi alii musici qui invalidi arte sua callent. Verbigratia apud Graecos priscos Homerus poeta caecus quoque esse dicitur; etiam apud Americanos ille Stephanus Wonder non tantum clavile, sed etiam multa alia instrumenta canentibus praeest unus. Similiter quidem non sensu videndi, sed audiendi in exitium vitae ille Ludovicus van Beethoven carebat.

Gaudete tandem artem Josephi Morelli, qui infra una cum "The Dave Brubeck Quartet" notissimum carmen, nomine "Take five", canit.

De clave

Quoniam aestate ineunte ad nihil agendum sepositi esse malimus et calores potius quam hieme ad suaviora nos ducunt, placet nunc nobis et cantus dulces audire et numeris diversis saltare. Ex quibus cantibus numerisque ad aestatem aptis mihi arrident hi qui Latini appellantur (scilicet non e Latinis sive Romanis pendentes, sed ex America Latina vocata). Inter enim hunc cantum et alios est discrimen quod ad numerum attinet: videlicet plerique cantus pedem, cui nomen hispanicum est clave, habent. Haec quidem clavis est instrumentum e duobus lignis constans quod tympanisti Latini pulsare solent.

Ecce clavis imago:

Numeri qui hoc instrumento modulantur sunt diversi et per multas variasque regiones pulsati, sed hi omnes ex Africa veniunt, quippe quo numeri et cantus Latinorum similes inveniuntur. Iam enim satis constat cantus qui Latini vocantur una cum servis qui eos canere solebant ex Africa in Americam transiisse. Apud tympanistas Latinos tales numeri iterum iterumque pulsantur e duobus pedibus constantes, alius trium pulsationum, alius duarum. Itaque si primum tres, deinde dos pulsationes fiunt, numerus est 3:2 appellatus, si autem primum dos, deinde tres, 2:3 nuncupatur.

Ad hoc melius intellegendum ecce imago 3:2 numerum significans:

Et alia imago ad 2:3 attinens:

Apud cantus exempli gratia per Cubam insulam modulatos inter multos aliosque exstant alii per quos clavis son appellata et alii per quos clavis rumba usurpatur. Illa est praeclara, haec paulum auditu dissimilis, nam pulsatio tertia serius modulatur.

En vobis clavis son vocata:

Et quae rumba appellatur:

Melius autem mihi videtur aures talibus cantibus numerisque impleri ita, ut clavem intellegamus. Itaque animum vertite ad hunc cantum caventes ut ad 0:50 cernatis hominem callidissimum carmina simul et clavem son canentem:

Gaudete tandem cantum et numerum rumba infra additos: