De nuptiis Graecis apud Emporitanos

Olim nugas de pueris qui Emporias incolebant tribus scribere solebam. Quarum unam heri uxor inter scripturas domi invenit. Alius puer est Alexander, Emporitanus Graecus, alius Titus, Emporitanus Romanus. Ecce sermo:

Erat in foro Emporitano puer quidam, nomine Alexander, qui lentus et fessus vagabatur. Cum eum vidisset alius puer, nomine Titus, eum clamans
"Heus, Alexander!" inquit "Quadecausa sic fessus vagaris? Cur tam tardus huc in forum venis?"
Alexander respondens dixit:
"Magnas nuptias sororis meae celebravimus et ob tantam celebrationem fessissimus hodie tarde e lecto surrexi."
Tum Titus interrogavit:
"Iamne nupta est soror tua? Quot annos nata est?"
"Soror Apollonia" inquit Alexander "nuper puella quindecim annorum erat, nunc autem est mulier quindecim annorum."
Interrogavit Titus: "Et quomodo nuptias egistis? Graecone ritu?"
"Μάλιστά γε!" inquit Alexander "Scisne quomodo Graeci nuptias celebremus? Equidem tibi hoc explicabo. Hic mensis Ianuarius Γαμηλιών ab Atheniensibus appellatur, quia nuptias agere hoc mense solent. Nos quoque Emporitani hoc mense nubere malemus, quoniam paucum laboris in agro habemus. Tres per dies nuptias sororis Apolloniae domi celebravimus. Primum enim Apollonia ludibria omnia, cum quibus ludere solebat, et nonnullos capillos suos ad Iunonis aram attulit; deinde in flumine sancto lavata est purificationis causa. Secundo die domi magna convivia praebuit pater, in quibus omnes multum cibi edimus et tantum merum potavimus ut hodie adhuc caput mihi doleat. Post convivia Apolloniae velum allatum est et ei molta dona, quae Graece ἕδνα appellamus, a marito tradita sunt. Paulo ante solis occasu curru opulente Apollonia per urbem cum marito tracta est, dum eam et mater et ancillae et servi et aliae mulieres secuti sunt canentes, saltantes et dulcia eiacentes. Omnes enim (mirabile visu!) magnifice frondibus coronisque ornati sunt. Cum ad domi mariti portas venissent, de curru maritus Apolloniaque descenderunt et axem currus exusserunt."
"Quid?" exclamavit Titus "Quamobrem axem currus nuptialis exuritis? Deliratisne fortasse Graeci?"
"Minime," respondit Alexander "non deliramus Graeci; exurimus axem currus ne puella nuper nupta ob vitam novam pavida domum patris redeat, nam nunc est femina novi viri, haud patris. Curru exusto omnes praesentes ficas nucesque iis conicimus carmina canentes. Noctu tamen ob celebrationem sine dubio fessi in thalamum ingressi sunt maritus et femina. Postremo tertio die cum carminibus donisque excitati sunt ambo et novum convivium egimus, nunc autem sine mulieribus. Post hos tres dies tandem soror Apollonia iam non est νύμφη, sed γυνή."

De artibus ingenuis

In Artis Amatoriae libro secundo Ovidius poeta nos, magistri Amoris discipulos, docet nonnullis consiliis quomodo amorem puellae iam captae servare possimus. Praeter hae consilia explanatur qualem virum esse amanti deceat. His enim versibus poeta monet nos colere artes quae ingenuae nuncupantur atque duas linguas discere, scilicet Graecam Latinamque (Artis amatoriae libri II versus 120-1):

Nec levis ingenuas pectus coluisse per artes

    cura sit et linguas edidicisse duas.

Sine enim dubio ingenuas artes coli valde utile est ita, ut quaeque puella nos miretur. Nam pleraeque feminae virum urbanum quam rusticum malunt. Ingenuae enim artes sunt quas tantum homines praestantes colunt et si has coles, homo bonus videris. Quamobrem quoque linguas Latinam Graecamque disci usui discipulorum poetae Amoris est, nam viri qui has linguas callent a feminis valde urbani videntur. Fortasse enim si in taberna quadam puella nos rogat (Hispanice modo): "Utrum studes an laboras?", ei respondere possumus: "Graece et Latine loquor!". Si quidem Ovidius noster recte hae consilia scripsit, quicumque linguas antiquorum colat plerasque puellas capere poterit.

Hae omnia igitur ita esse una cum Ovidio poeta sentior, sed multa et alia afferunt, mea sententia, prae amoris praestantiam hae artes quae ingenuae vel liberales appellantur.

Primum igitur, ut quae praeferant artes ingenuae sciamus, a nobis discrimen earum faciendumst. Quae sunt hae artes? Quales sunt? Artes enim ingenuae eae quae in rhetorica et litteris et philosphia versantur esse mihi videntur. Ergo bene dicendi atque scribendi ars et maxima cura opera scriptorum legendi et quaestiones quas philosophi quaestae sunt sciscitandi ingenuae sunt. Has enim artes non modo ad puellas capiendas et servandas, sed ad alia excelsia utiles esse omnibus satis constat. Nam quis ignorat Plato ille per suam philosophiam amorem feminarum non quaereret, sed bonum et scientiam adipisci; sive Homerus haud probationem puellarum, sed immortalitatem operis suae; sive Isocrates haud puellis, sed omnibus civibus persuaderi? Discrimine earum artium facto, ab omnibus utilia harum videntur, nam omnes qui paucum sapientiae cupiditatis habent quae hi viri docti nobis afferrent iam satis noscunt.

Itaque recte, ut opinor, Ovidius hos versos scripsit (potes enim conari puellas vel pueros in tabernis nocturnis capere artem tuam linguas antiquorum colendi exhibendo; si autem hoc impetras, dic nobis quo modo!). Multa tamen et alia ex artibus ingenuis ita exsistunt, ut a nobis capiendumst. Nam utilitatem earum aeternam esse, haud caducam sicut probationem publicam vel multarum puellarum, censeo. Quadecausa has artes ad excelsia colendas esse sentior, si aliquo aeterni operam dare volemus.